CTScanရိုက္တာ ဘာအႏၲရာယ္ရွိသလဲ 31.12.2013
•CT ရိုက္တာကိုVery low-risk procedure အႏၲရာယ္ နည္းလြန္းတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ •ဆရာဝန္ေတြက မလိုအပ္ဘဲ ရိုက္ဘို႔မခိုင္းပါ။ •သတိထားစရာေတြ ရွိပါတယ္။ ရိုးရိုးX-rays ထက္ ပိုျပီး X-rays သံုးရတယ္။ •ထိုးတဲ့ေဆးေၾကာင့္ပ်ိဳ႕တာ၊အေနရခက္တာ၊ ေႏြးလာတာ၊စိုထိုင္းထိုင္းခံစားရတာမ်ိဳး ခဏျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ •Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြထဲမွာ ေသြးျပန္ေၾကာထဲထိုးေပးရတဲ့ Liquiddye နဲ႔ Allergic reactions မတည့္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမတည့္သူ ၁ သိန္းမွာ ၁ေယာက္သာ ရွိတယ္။ မထိုးခင္ တည့္-မတည့္ စမ္းေသးတယ္။ •ဒါ့ေၾကာင့္ Asthma ပန္းနာရွိသူ၊Emphysema အဆုပ္ေရာဂါရွိသူေတြကို သတိထားရမယ္။ •ေက်ာက္ကပ္ ေကာင္းေနရင္ ကိစၥမရွိပါ။ ရိုက္ျပီးရင္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္တာေကာင္းတယ္။ •ရွားရွားပါးပါးဒီေဆးကသိပ္မေကာင္းတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ႏိုင္လို႔အထူးသတိထားရတယ္။ေဆးေလ်ာ့ ထိုးရတတ္တယ္။ •ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြလဲသတိထားရသူမဲ့စာရင္းထဲပါတယ္။ •ႏွလံုးေရာဂါဆိုးဝါးသူေတြကိုလဲသတိထားရတယ္။ •X-rays သံုးတာမို႔ေနာင္တခ်ိန္မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္မလားလဲ သုေတသနေတြ လုပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္။ျငင္းခံုေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာ ျဖစ္မွာကိုသက္ေသျပခ်က္ေတာ့ မရွိေသးပါ။ •ကေလးေတြက လူၾကီးထက္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ာ းမယ္လို႔ယူဆၾကတယ္။၁ ႏွစ္သားကေလးဗိုက္ကို ရိုက္ရင္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ဝ႕၁၈%၊ေခါင္းကိုရိုက္ရ င္ ဝ႕ဝ၇%လို႔ သုေတသနတခုကဆိုထားတယ္။ •ဒါေပမဲ့အေမရိကားမွာ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေပါင္း တႏွစ္မွာ ၆သိန္းကိုရိုက္ေပးနတယ္။ •တကယ္တန္းေျပာရရင္ မရိုက္သူေတြမွာလ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တဲ့ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ ေျပာရင္ ထူးျပီးပိုတာဟာ မေျပာပေလာက္ပါ။ Contrast materialျမင္ရေအာင္လုပ္တဲ့ေဆးကို တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြအတြက္ေသြးျပန္ေၾကာထဲထိုးတယ္။ တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြအတြက္အစာေဟာင္းအိမ္။၊ အဆစ္ထဲမွာထိုးေပးပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက ပါးစပ္ကေနေသာက္ေရတယ္။ အျမဲတန္းအဲလိုေဆး မလိုပါ။
CAT computed axialtomography scan ကို •Headဦးေခါင္းကို blood clots, skullfractures, tumors,and infections ေသြးခဲ၊ဦးေခါင္းခြံကြဲျခင္း၊ ကင္ဆာ-အက်ိတ္၊ဦးေႏွာက္ပိုးဝင္တာေတြသိဘို႔ ရိုက္မယ္။ •Spine ခါးဆစ္ကိုvertebralfractures and herniated intervertebraldisks ခါးဆစ္ရိုးက်ိဳး-မက်ိဳး၊ အဆုပ္ပံုမွန္မဟုတ္တာနဲ႔ပိုးဝင္တာေတြသိဘို႔ရိုက္မယ္။ •Chest ရင္ပတ္ကို heart abnormalities,lung abnormalities andinfectionsႏွလံုးခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္၊ အဆု္ပခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြနဲ႔ ပိုးဝင္တာေတြသိဘို႔ရိုက္မယ္။ •Abdomenဝမ္းဗုိက္ကို tumors,infections, abnormal anatomy, appendicitis and cysts အက်ိတ္-ကင္တာ၊ပိုးဝင္တာ၊ဝမ္းဗိုက္ခႏၶာေဗဒ၊ အူအတက္ေပါက္တာနဲ႔အလံုးစတာေတြအတက္ရိုက္မယ္။
CAT Scans နဲ႔ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ CAT scanမွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ နည္းနည္းသံုးတယ္။10 mSv ရွိတယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာဟာ လူေတြ ေနရာင္ကေနရေနတဲ့ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ ၃ႏွစ္စာနဲ႔ညီမွ်တ ယ္။ဒါေပမဲ့မစိုးရိမ္သင့္ပါ။အက်ိဳးရလဒ္နဲ႔ ခံစားရမွာကို ခ်ိန္ထိုးျပီးCAT scanရိုက္ႏိုင္ပါတယ္။American College of Radiologyဌာနရဲ႕အဆိုအရ CATscan တခါရိုက္တာနဲ႔ သေႏၶသားကို ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး မျဖစ္ေစဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့မလိုအပ္ဘဲ မရိုက္သင့္ပါ။
CAT Scans နဲ႔ႏို႔တိုက္မိခင္ ရိုက္တဲ့အခါdye ေဆးထိုးခဲ့ရရင္ ကေလးႏို႔တိုက္ဘိ ေနာက္ထပ္ ၂၄-၄၈ နာရီေစာင့္သင့္ပါတယ္။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
